Shadows

Alfredo Jaar (Chili 1956) gebruikte de wereldberoemde foto van de Nederlandse fotograaf Koen Wessing voor zijn installatie Shadows. Het betreft het beeld van twee huilende vrouwen in Nicaragua, die zojuist hebben vernomen dat hun vader is vermoord. In dit werk verandert Jaar het beeld geleidelijk van universele emoties als verdriet en wanhoop tot vage contouren, die uiteindelijk verdwijnen in een hemels, oogverblindend licht.

0
Alfredo Jaar

Indrukwekkende installatie van Alfredo Jaar

De foto van Wessing laat de gebeurtenis zien na de moord op een boer uit Estelí, Nicaragua. In 1978, tijdens de laatste dagen van het Somoza-regime, reisde Wessing door Nicaragua. Op een dag trof hij een groep boeren aan die het dode lichaam van een lokale collega naar een auto droeg. Deze was vermoord door het leger van het regime. Wessing besloot de groep te volgen en fotografeerde de daar opeenvolgende situaties van zeer nabij: de autotocht, de thuiskomst en het opbaren van het lichaam en zo ook het moment waarop de twee zwaar geëmotioneerde dochters van de boer het erf komen oplopen. Wessing maakte van dit dramatische moment een iconisch beeld.

Alfredo Jaar

Alfredo Jaar is een internationaal gerenommeerd beeldend kunstenaar, architect en filmmaker die leeft en werkt in New York. Mensenrechtenschendingen hebben het werk van Jaar de afgelopen dertig jaar geïnspireerd. Zijn op foto’s, films, installaties en tekst gebaseerde werk speelt in op de internationale actualiteit en raakt hierbij thema’s als sociale en economische ongelijkheid, genocide, vluchtelingen, grensconflicten en de rol van fotojournalistiek. Zijn werk is op veel plaatsen in de wereld tentoongesteld.

Koen Wessing
(c) Koen Wessing, Nederlands Fotomuseum

Koen Wessing

De Nederlandse fotograaf Koen Wessing (1942–2011) was een sterk politiek en sociaal betrokken fotojournalist in de beste traditie van de Nederlandse humanistische fotografie. Hij werkte voor dag- en weekbladen en kreeg grote bekendheid met onder andere zijn reportages over de studentenrellen van mei 1968 in Parijs en de Amsterdamse nieuwmarktrellen in 1975. Ook voor zijn foto’s over China en El Salvador kreeg hij veel waardering.

Het complete archief van Koen Wessing is in beheer bij het Nederlands Fotomuseum.

Alfredo Jaar

Trilogie

Shadows is het tweede werk in een nog te voltooien drieluik over iconische persfoto’s. Het indrukwekkende eerste deel, The Sound of Silence (2006), is opgebouwd rond één enkele foto en vertelt het indringende verhaal van de Zuid-Afrikaanse fotograaf Kevin Carter. Alfredo Jaar werkt sinds 2006 aan een trilogie over de kracht van het iconische beeld. Tien jaar na The Sound of Silence maakt Jaar Shadows, de tweede installatie uit de trilogie. Ook dit keer staat een afzonderlijk beeld centraal, en nodigt de kunstenaar het publiek uit om stil te staan bij de kracht en betekenis van één enkele foto. Jaar zegt daarover: ‘We zijn afgestompt geraakt voor beelden, ze lijken ons niet meer te raken. Daarom richt ik me tot een enkel beeld en nodig ik mensen uit om te kijken, om echt te kijken.’
Ook voor de beeldstructuur van Shadows liet Jaar zich inspireren door werk van Wessing, namelijk het boek Chili, September 1973. Wessing doet in deze publicatie uitsluitend in beeld het verslag van de militaire coup in Chili. Het weglaten van tekst bij beeld was voor die tijd baanbrekend. Ook in Shadows worden alleen beelden getoond zonder enige toevoeging van tekst.

Op uitnodiging van het Nederlands Fotomuseum maakt Jaar tevens een presentatie van het werk uit Wessing’s boek Chili, September 1973 (1973). Deze presentatie is gelijktijdig in de ruimte naast de installatie te zien en toont een fotoverslag van de gewelddadige staatsgreep door generaal Pinochet en de dood van de socialistische president Salvador Allende.

Alfredo Jaar
Shadows
Nederlands Fotomuseum
Wilhelminakade 332
t/m 12 mei 2019
di-zo, 11-17 uur
nederlandsfotomuseum.nl

Geef een reactie